Ubiquity pojawiło się pod koniec sierpnia 2008 roku. Od razu wzbudziło duże zainteresowanie. Przygotowana przez Mozilla Labs wtyczka była prezentowana jako rewolucyjne narzędzie. Inżynierowie Fundacji w tym wypadku nieco przesadzili. Dodatek bazuje na mechanizmach wykorzystywanych przez aplikacje do szybkiego uruchamiania programów – tak zwane „keystroke launchery”.

Najpopularniejszy z nich to Launchy. Funkcjonuje on na bardzo prostej zasadzie – użytkownik naciska kombinację klawiszy [Alt]+[Spacja], wywołuje niewielkie okno, wpisuje kilka liter z nazwy pożądanej aplikacji desktopowej i wciśnięciem klawisza [Enter] uruchamia ją. Podobnie jest z katalogami. Finalnie Launchy pozwala na rezygnację z windowsowego menu Start.

Rysunek 1: Zasada działania programu Launchy.

Ubiquity także bazuje na komendach tekstowych wydawanych w skrótowej formie. Nawet sposób uruchamiania okna wtyczki jest podobny – to kombinacja [Ctrl]+[Spacja]. Dodatek jest jednak dużo bardziej wyspecjalizowany (działa tylko w obrębie Firefoksa) i rozbudowany (obsługuje dziesiątki predefiniowanych komend, można także edytować własne).

Instalacja i konfiguracja

Instalacja Ubiquity przebiega tak samo jak każdego innego firefoksowego rozszerzenia. Wystarczy tutaj (http://labs.mozilla.com/2008/08/introducing-ubiquity/) kliknąć link Install the prototype albo wkleić bezpośrednio do paska adresu URL odsyłacz https://people.mozilla.com/~avarma/ubiquity-0.1.1.xpi. Jeśli Firefox odmówi witrynie zgody na instalację, trzeba kliknąć przycisk Zezwól.

Rysunek 2: Problemy z instalacją Ubiquity – na szczęście to nic poważnego.

Konfiguracja – podobnie jak pierwszy etap – jest bardzo prosta, a nawet prymitywna. Jedyne, co użytkownik może zmienić, to kombinacja klawiszy wywołujących wspomnianą już konsolę do wpisywania komend tekstowych. Robi się to za pośrednictwem specjalnej strony WWW (about:ubiquity), która pojawia się po wybraniu Opcji Ubiquity w menedżerze dodatków Firefoksa.
Internauta nie może zmieniać wyglądu okienka – cały czas ma ono ciemnoszary kolor z niebieskimi elementami. Rozmiar jest także stały, podobnie jak krój czy barwa czcionki (na domiar złego mało czytelnej). Te ograniczenia są poważne, ale nie mogą dziwić – Ubiquity to bardzo młody produkt. W przyszłości liczymy na rozbudowanie możliwości konfiguracyjnych.

Rysunek 3: Konsola Ubiquity po pierwszym uruchomieniu.

Komendy i użytkowanie

Mimo wad korzystanie z Ubiquity jest całkiem przyjemne. Podstawowe zastosowanie to przeszukiwanie Sieci przy użyciu Google'a. Wystarczy nacisnąć [Ctrl]+[Spację], wpisać dowolne słowo kluczowe i nacisnąć [Enter]. Załaduje się lista wyników. Dzięki temu mechanizmowi można wyłączyć pasek wyszukiwania Firefoksa, zyskać nieco miejsca i widzieć w całości nawet długie adresy URL (jeśli komuś na tym oczywiście zależy).

Standardowy zestaw sugestii Ubiquity zawiera także inne wyszukiwarki – Yahoo! Search czy te zintegrowane z Wikipedią albo filmowym serwisem IMDb.com. Aby skorzystać z jednej z nich, można dokonać wyboru z listy rozwijalnej, ewentualnie poprzedzić żądane słowo kluczowe komendami wiki lub imdb.

Wtyczce brakuje jednak inteligencji, z której słynie Firefox. Po wpisaniu do Paska adresu przeglądarki słów „Bush Wiki” wyświetlony zostanie artykuł o prezydencie USA (http://pl.wikipedia.org/wiki/George_W._Bush). Ubiquity przekierowuje tymczasem do strony ujednoznaczniającej (http://en.wikipedia.org/wiki/Bush). Drugi problem to niepoprawna obsługa niektórych polskich znaków – „ą” czy „ź”.

Rysunek 4: Wikipedia: Rozszerzenie wyświetla prawidłowe sugestie, ale samo naciśnięcie klawisza [Enter] przekierowuje do strony ujednoznaczniającej.

Łącznie użytkownik dysponuje kilkudziesięcioma komendami. Pełną listę tych, które są skojarzone z akurat zainstalowaną wersją rozszerzenia, można wyświetlić po wejściu na stronę chrome://ubiquity/content/cmdlist.html. Najciekawsze polecenia to calculate (obliczaj), digg (dodaj do Digga), map (wyświetl mapę podanej lokalizacji), translate (tłumacz – niestety, język polski nie jest obsługiwany) czy add-to-calendar (dodaje wydarzenie do Kalendarza Google).

Rysunek 5: Add-to-calendar to jedno z najbardziej złożonych poleceń w Ubiquity (wymagane jest wcześniejsze założenie Konta Google).

Podobnie jak w Launchy, dodatek automatycznie rozpoznaje skróty komend (calc, trans, add). Dostępne jest również specjalne menu kontekstowe – wystarczy zaznaczyć dowolne słowo czy akapit, kliknąć je prawym przyciskiem myszy i wybrać Ubiquity. Na liście obok pojawią się zainstalowane akcje.

Dla deweloperów

Mozilla Labs twierdzi, że każdy może dodawać do wtyczki własne komendy: „W witrynie WWW da się zagnieździć dowolne polecenie. Użytkownik, który odwiedzi stronę, zobaczy odpowiednią informację i przycisk Subskrybuj. Przeglądarka wyświetli alert bezpieczeństwa. Dlatego warto instalować wyłącznie komendy publikowane przez zaufanych dostawców”.

Rysunek 6: Przykładowa strona zawierająca autorskie komendy Ubiquity.

Pozytywnie zaskakuje edytor poleceń. Aby z niego skorzystać, należy wpisać w oknie konsoli command-editor lub przejść na stronę chrome://ubiquity/content/editor.html. Konieczna jest podstawowa znajomość języka JavaScript. Pełna wersja poradnika deweloperskiego (w języku angielskim) znajduje się tutaj https://wiki.mozilla.org/Labs/Ubiquity/Ubiquity_0.1_Author_Tutorial. Przykładowy kod umieszczono tu: chrome://ubiquity/content/builtincmds.js, a dostępne funkcje tu: chrome://ubiquity/content/cmdutils.js.

Rysunek 7: Ascetyczny edytor komend w Ubiquity.

Ubiquity to bardzo przydatne narzędzie. Ułatwia codzienną pracę z Firefoksem. Niestety, na razie nie zastępuje całkowicie zintegrowanych wyszukiwarek czy innych funkcji wbudowanych w przeglądarkę Mozilli. Twórcy projektu powinni w pierwszej kolejności rozbudować możliwość konfigurowania wtyczki, a także dodać pełną obsługę znaków w językach innych niż angielski.
Do kogo skierowane jest Ubiquity? Mimo niedoskonałości raczej do zaawansowanych użytkowników, którzy nie mają problemów z opanowaniem komend tekstowych i szybko pracują z klawiaturą. Osoby początkujące, przyzwyczajone do interfejsów obsługiwanych za pomocą myszy, będą miały problemy z zaakceptowaniem nowych „reguł gry”.