I choć oficjalnie nigdzie nie znaleźliśmy informacji, że mamy do czynienia z Gmailem 2.0, możemy przypuszczać, że dostrzeżone zmiany zwiastują nową wersję jednego z najpopularniejszych obecnie systemów poczty. O planach wydania kolejnej wersji Gmaila świat usłyszał już w ubiegłym roku – choćby z notki Google's Internal Company Goals, w której mowa jest o dążeniu do spełnienia oczekiwań 70% użytkowników Gmaila 2.0 („70% user happiness”). Z drugiej strony na oficjalnym blogu Gmaila Google poinformowało użytkowników, że pracuje nad zmianami w kodzie programu, które pozwoliłyby na jego lepsze dopasowanie do najnowszych wersji przeglądarek – Firefoksa 2 i Internet Explorera 7. Poważne zmiany w kodzie mają też jedną wadę. Różnego rodzaju rozszerzenia Gmaila dostarczane przez zewnętrznych autorów po prostu przestaną działać. Zwykłym użytkownikom pozostaje tylko poczekać, aż ci ostatni wydadzą kolejne wersje swoich modułów, przystosowane do pracy z Gmailem 2.0.

Jakkolwiek byśmy nazwali nowe wydanie Gmaila, warto zauważyć, że w logo programu ciągle widnieje słowo BETA. Świadczyć to może o tym, że Google nie jest zadowolone z ostatecznego kształtu swojego produktu. O ile pierwsza wersja usługi została entuzjastycznie przyjęta przez użytkowników, a moduł webowy działał wyjątkowo stabilnie (choć oficjalnie nigdy nie przestał być betą), wystarczy przejrzeć pojawiające się w Internecie komentarze, żeby dostrzec, iż nowy system ma nadal kilka błędów, szczególnie jeżeli chodzi o nowy moduł kontaktów. W tym kontekście słowo beta nabiera właściwego znaczenia. Poczekajcie jeszcze chwilę, za kilka tygodni Gmail 2.0 zostanie dopracowany – to właściwa odpowiedź dla malkontentów, którym nie wszystko działa tak, jak powinno.

2.0 (na razie) nie dla każdego

Nowa wersja Gmaila dostępna jest tylko dla wybranych użytkowników, a i to po spełnieniu kilku warunków. My nie dopatrzyliśmy się żadnej regularności w tym, któremu kontu przypisano kolejne wydanie systemu poczty, a które zostały chwilowo pominięte. Przykładowo: na aktywnie używanej skrzynce można było ciągle korzystać tylko ze starego portalu, na innym koncie natomiast (nazwijmy je zapasowym) natychmiast po zalogowaniu ujrzeliśmy nieco zmieniony interfejs Gmaila 2.0.

Nowy Gmail nie wymaga aktywacji. Jeżeli jesteśmy w gronie szczęśliwców, którym Google przydzielił dostęp do najnowszego wydania swojej aplikacji, nowy, ulepszony panel WWW będzie dostępny automatycznie po zalogowaniu. Czy tak jest w rzeczywistości, przekonamy się, kiedy spojrzymy na jego górną część. W gronie odnośników, obok Settings, Help i Sign out, pojawi się wówczas nowa pozycja – Older version. Umożliwia ona szybkie przełączenie się do poprzedniej wersji Gmaila. To na wypadek, gdyby nie wszystko działało poprawnie.

W chwili pisania tego artykułu z nowego Gmaila mogli korzystać użytkownicy posługujących się najnowszymi wersjami przeglądarek: Internet Explorerem w wersji 7 lub Firefoksem 2. Gmail 2.0 był poza zasięgiem Opery 9 czy starszych wersji IE. Jakby tego było mało, nowinki w panelu poczty były aktywne wówczas, gdy językiem interfejsu był angielski (amerykański). Przypuszczalnie wszystkie nowe funkcje Gmaila będą dostępne we wszystkich wersjach językowych już za kilka tygodni. Jeżeli jednak już dziś chcemy sprawdzić, jak wygląda Gmail 2.0, w oknie ustawień, na karcie Ogólne, wybieramy język English (US).

Zmiany w UI

Nowa wersja panelu pocztowego Gmaila nie zawiera znaczących zmian w interfejsie użytkownika. Niektóre elementy interfejsu (jak choćby okno przeglądania i tworzenia wiadomości czy moduł ustawień) w ogóle nie zostały poddane modyfikacjom. Zupełnie nowy wygląd i sposób obsługi otrzymał natomiast moduł kontaktów. Z nowych elementów widocznych na pierwszy rzut oka wyróżnia się ponadto jedynie pasek szybkich informacji (Web Clips, Źródła).

Interfejs nowego Gmaila. Widok listy wiadomości.

Interfejs nowego Gmaila. Podgląd wiadomości.

Przeglądanie wiadomości w nowym Gmailu jest szybsze niż do tej pory. Jak deklarują autorzy, aplikacja została dopracowana w najmniejszych szczegółach, tak by otwieranie kolejnych wiadomości odbywało się bez opóźnienia. Jedną z ważniejszych modyfikacji jest funkcja „preładowania” wiadomości (ang. prefetching). Dzięki niej przeglądarka pobiera listy z właśnie przeglądanej skrzynki, zanim użytkownik zechce je wyświetlić. W ten sposób browser nie łączy się każdorazowo z serwerem Google'a, pokazując na ekranie treść wiadomości, którą ma już w pamięci. Na odpowiednio szybkim komputerze przełączanie się między takimi e-mailami jest niemal natychmiastowe. Nie ma co ukrywać – to działa!

Dostęp przez IMAP

Jedną z bardziej oczekiwanych funkcji Gmaila było umożliwienie dostępu do skrzynek pocztowych przez IMAP. Protokół ten pozwala na zdalne operowanie na wiadomościach bezpośrednio na serwerze. IMAP znajdzie zastosowanie wszędzie tam, gdzie wymagane jest korzystanie z wielu urządzeń działających na tych samych skrzynkach (kontach e-mailowych). Przykładem może być dostęp do poczty z komputerów w pracy lub domu czy urządzeń mobilnych, takich jak PDA i telefony komórkowe. Skrzynki IMAP nie tylko przechowują nagłówki i treść wiadomości na serwerze, ale także ich status – czy zostały przeczytane, czy na nie odpowiadaliśmy itd. Programy pocztowe jedynie synchronizują zawartość poszczególnych kont, dzięki czemu na każdym z nich mamy dostęp do tej samej, zawsze aktualnej zawartości. W obsługę IMAP wyposażono większość klientów pocztowych działających zarówno na tradycyjnych komputerach, jak i urządzeniach przenośnych.

Funkcję IMAP włączymy w ustawieniach Gmaila na karcie Forwarding and POP/IMAP. Dostęp do skrzynek IMAP przez program pocztowych możliwy jest jedynie w trybie szyfrowanej transmisji SSL z wykorzystaniem portu 993. Podczas pracy z programem pocztowym możemy korzystać z wszystkich folderów poczty, w tym All Mail (wszystkie wiadomości), Starred (oznaczone gwiazdką), a nawet Spam. Jest to bez wątpienia znaczące udogodnienie. Osoby, które do tej pory korzystały wyłącznie z programu pocztowego przez protokół POP3, musiały każdorazowo logować się do panelu WWW, żeby sprawdzić, co trafiło do folderu ze spamem. Użytkownik może tworzyć własne foldery IMAP, choć przechowywane w nich wiadomości są de facto traktowane przez Gmaila jako zbiory z przypisaną tą samą etykietą (ang. labels), stanowiącą jednocześnie nazwę folderu.

Nowy Gmail został wyposażony w obsługę protokołu IMAP, dzięki czemu możemy zdalnie przechowywać statusy wiadomości.

Opcje protokołu IMAP.