Stallman rozpoczyna kampanię na rzecz uwolnienia programów w JavaScripcie

Richard Stallman, guru ruchu Wolnego Oprogramowania, w swoim najnowszym artykule przestrzega internautów przed nieświadomym używaniem oprogramowania, które nie jest wolne. Odnosi się bowiem do wielu różnych aplikacji, napisanych przede wszystkim w JavaScripcie, które są uruchamiane w przeglądarce bez wiedzy użytkownika co do ich charakteru.

Stallman porównuje to do instalowania np. wtyczek, podczas którego to procesu każdy może podjąć decyzję o tym, czy chce dany kawałek kodu umieścić w swoim systemie, czy też nie. Brak tego etapu przy korzystaniu ze współczesnych witryn WWW uważa za zagrożenie. Przypomina przy tym, że początkowo JavaScript był stosowany jako dodatek do kodu HTML. Dziś oba te języki mają praktycznie tę samą wagę.

Jako przykład przytoczone jest korzystanie z Dokumentów Google’a. Mało kto zdaje sobie sprawę z tego, że na tej stronie ładowane jest ok. pół megabajta maksymalnie skompresowanego kodu JS, który Stallman nazywa obfuscriptem (zaciemnionym skryptem). To, że brak w nim komentarzy, nie dziwi, ale nazwy metod są w nim jednoznakowe i nie ma żadnej dodatkowej spacji ułatwiającej odbiór człowiekowi. Nie można więc tego uznać za rzeczywisty kod źródłowy, bowiem jest on bezużyteczny z punktu widzenia użytkownika.

Zdaniem Stallmana mamy problem nawet wtedy, gdy dany kod w JavaScripcie rzeczywiście jest udostępniony jako wolne oprogramowanie. Dostępność źródeł nie daje nam możliwości zmodyfikowania go i uruchomienia poprawionej wersji. Na przeszkodzie stoją bowiem przeglądarki, które nie mają wbudowanych mechanizmów pozwalających na skorzystanie ze zmienionej przez użytkownika aplikacji. Stallman mówi, że to bardzo zbliżone do zachowania producentów sprzętu, którzy korzystają z wolnego oprogramowania, ale nie dają możliwości jego zmiany (określa się to angielskim terminem tivoization od nazwy firmy TiVo).

Pomysłodawca ruchu GNU wskazuje też na Flasha i Silverlighta. Punktuje zwłaszcza ten drugi: nawet gdy będzie działała wolna alternatywa dla produktu Microsoftu, to kodeki i tak pozostaną na prawach własnościowych.
Autor postuluje, żeby wcielić w życie hasło „użytkownikom przesyłamy tylko wolne programy” i uczynić z niego kryterium określania, czy dana witryna jest fair wobec internauty. Przedstawia też sposób, w jaki to osiągnąć.

Najpierw trzeba stworzyć praktyczne zasady określania programów w JavaScripcie mianem nietrywialnych. Wstępnie proponowaćną granicą jest to, czy dany program ma zdefiniowane metody i ładuje kod z zewnątrz bądź też czyni to za pomocą wywołania ajaksowego. Ta grupa aplikacji ma mieć umieszczoną w kodzie informację o miejscu, z którego można pobrać kod źródłowy oraz o użytej licencji (w artykule jest podana bardzo konkretna propozycja formy tych zapisów).

Krok drugi to przystosowanie przeglądarek do tego, żeby informowały użytkownika o nietrywialnym programie i pozwoliły mu podjąć decyzję o uruchomieniu. Stallman wskazuje firefoksowy dodatek NoScript, który być może da się do tego celu przystosować. Sugeruje też wykorzystanie oferowanych przez przeglądarki możliwości podmiany JavaScriptu ze strony na własny użytkownika. Tu z kolei wskazanie padło na potencjał Greasefire.

Przedstawiając te konkretne propozycje, Stallman w ostatnim zdaniu ogłasza początek kampanii na rzecz uwolnienia programów napisanych w JavaScripcie.

źródło: DZine, Ajaxian, GNU.org

Podoba Ci się ten tekst? Powiedz o tym innym na Fb: lub na G+:

publikuj:

wydrukuj

17 skomentuj »

Komentarze

#1 MCX! 2009-03-25 16:19:29 1
Wszystko ładnie i pięknie, ale co to da 'zwykłemu' użytkownikowi poza dodatkowymi komunikatami i pytaniami, których tenże biedny internauta i tak nie zrozumie?

Internet stał się narzędziem masowym i powinno się raczej dążyć do zwiększenia jego dostępności, a nie na odwrót.

Ps. Spróbujcie dać komputer jakiejkolwiek osobie po 50 roku życia, która nie korzystała do tej pory z internetu i zobaczycie o co mi chodzi.
IP: 89.75.27.[...] Mozilla/5.0 (Windows; U; Windows NT 5.1; pl; rv:1.9.0.7) Gecko/2009021910 Firefox/3.0.7 (.NET CLR 3.5.30729)
#2 modul 2009-03-25 20:29:09 -1
Za kogo on się ma? Co on se myśli?! Że będzie narzucał wszystkim jakieś głupie pomysły??

--- ZMUŚ MNIE --- Pokaż komentarz
IP: 83.10.152.[...] Opera/10.00 (Windows NT 5.1; U; Edition Turbo; en) Presto/2.2.0
#3 Fah 2009-03-25 20:48:22 0
Smutny, starszy Pan widocznie zmęczony zyciem.
IP: 77.46.35.[...] Mozilla/5.0 (Windows; U; Windows NT 5.1; pl; rv:1.9.0.7) Gecko/2009021910 Firefox/3.0.7 (.NET CLR 3.5.30729)
#4 FightForFreedom^® 2009-03-25 21:36:32 0
Sami jesteście smutni. Koleś ma rację. Giganci korzystają otwartych technologii, ale w taki sposób, że uniemożliwiają wgląd, czyli de facto bez otwartości. Żeby ułatwić Wam zrozumienie o co chodzi proponuję odpowiedzieć sobie na pytanie "Czy chciałbym aby zamiast JS był w stronach HTML-owych tylko Flash, albo tylko Silverlight?

Podejrzewam, że nie chcielibyście. Przeważnie strona w całości bazująca na tych technologiach nie wzbudza waszego zaufania. W zasadzie Silverlight to raczej nawet wzbudza nieufność, bo jest kiepski. Ale to inna sprawa.

Podsumowując, aktualnie używając np. Google Docs używacie czegoś czego tak na prawde zupełnie niekontrolujecie. Granica między współczesnymi stronami-aplikacjami a skomilowanym kodem zaczyna się zacierać. I chodzi o to, żeby sobie to uświadomić. A wyskakujące okna i pytania w przeglądarce jakoś udało Wam się rozwiązać, prawda?
IP: 85.222.86.[...] Mozilla/5.0 (Windows; U; Windows NT 5.1; en-US) AppleWebKit/525.19 (KHTML, like Gecko) Chrome/1.0.154.53 Safari/525.19
#5 Lalunia z ładnym cycem 2009-03-25 22:12:15 -2
co za glupek, lol Pokaż komentarz
IP: 79.173.22.[...] Mozilla/5.0 (Windows; U; Windows NT 6.0; pl; rv:1.9.0.7) Gecko/2009021910 Firefox/3.0.7
#6 szoke szoke 2009-03-26 02:04:48 -2
ale kretyn :D Pokaż komentarz
IP: 89.79.93.[...] Mozilla/5.0 (Windows; U; Windows NT 6.1; en-US) AppleWebKit/530.1 (KHTML, like Gecko) Chrome/2.0.169.1 Safari/530.1
#7 Jan Koprowski^® 2009-03-26 07:23:10 1
IMHO Stalman jest postacią kontrastową. Trzeba przyznać iż to ewenement na skalę świata. Jego poglądy są klarowne, jasne przez co często wiele osób patrzy na niego z uśmieszkiem i przekąsem - jak na każdego purystę w dzisiejszych czasach.

Nie każdy odczuwa taką potrzebę jak Stallman, nie każdy ma fioła na punkcie wolności. Jeżeli jednak są tacy ludzie to można poszukać rozwiązania, które będzie zgodne z ich ideą a nie będzie przeszkadzało innym.

Nie czuję się autorytetm w kwestia "Open Source". Być może cała kampania Stallmana rzeczywiście sprawiła iż dzisiaj świat oprogramowania wygląda tak a nie inaczej - być może wcale nie i bez całej tej filozofii moglibyśmy się cieszyć dziś tym samym czym się cieszymi. Tego nie wiem. Jednak jeżeli istnieje prawdopodobieństwo iż wszystkie inicjatywy Stallmana rzeczywiście dzisiaj przyczyniły się do tego iż Open Source wygląda tak jak dziś wygląda - to można mu zaufać i nawet samemu nie widząc "sensu" uwalniania programów w JS zrobić to.

Przykre są dla mnie dwie rzeczy.

1) Stallman pokazał problem natomiast nie podał proponowanego rozwiązania. Najłatwiej jest zrobić raban i nic później nie wnieść do sprawy. A szkoda - konstruktywna krytyka i kilka propozycji rozwiązania byłoby ok. Obecnie JS jest kompresowane dla uzyskania wydajności i odciążenia internauty. Tego nie unikniemy - co tutaj poradzić

2) Troszkę mi tu brzydko pachnie SaaS. Stallman jakiś czas temu robił raban, żeby ludzie się opamiętali i przestali w takich ilościach krzystać z SaaSa, że to "samobójstwo" rezygnować na taką skalę z aplikacji biurkowych. Może "niewolność pisanego w JS kodu" to tylko świetny pretekst do tego aby w końcu się przyczepić do SaaSu. Czas pokaże.
IP: 89.79.173.[...] Mozilla/5.0 (X11; U; Linux i686; en-US; rv:1.9.0.7) Gecko/2009030516 Ubuntu/9.04 (jaunty) Firefox/3.0.7
#8 Jan Koprowski^® 2009-03-26 07:28:21 0
A rozwiązanie widzę na przykład takie. Dodać do znacznika

atrybut licence :) i wsio i np. w przeglądarkach zrobić opcję "odpalaj automatycznie skrypty na licencji: bez znaczenia, wolnych, wybierz: {gnu, bsd, ..... }" i wsio. Jak np. ktoś trafił na stronkę ze skryptem gdzie miałby się odpalić skrypcik, którego licencji nie akceptuje to komunikacik (jak przy niezaufaonym certyfikacie SSL) "Skrypt zawarty na tej stronie jest opublikowany na licencji bla bla bla, które domyślnie nie akceptujesz. Czy chcesz wejść na stronę ....). No i finito :) A jak nie komuikat taki wielki, to chociaz mały z opcją "odpal skrypty na innych licencjach" jak paseczek z "zapisz hasło" albo "zapamiętaj"
IP: 89.79.173.[...] Mozilla/5.0 (X11; U; Linux i686; en-US; rv:1.9.0.7) Gecko/2009030516 Ubuntu/9.04 (jaunty) Firefox/3.0.7
#9 hooker 2009-03-26 09:38:28 1
Stallman to wizjoner, który każdą sytuację z jaką styka się użytkownik komputera rozpatruje pod kontem potencjalnego zgrożenia wolności...

Nad jego pomysłami i światopoglądem należy się pochylić i z pełną pokorą przeanalizować...

Określenia typu "głupek", "kretyn" są całkowicie nie na miejscu...

Stallman to informatyczny geniusz, któremu całkiem sporo zawdzięczamy...
IP: 79.189.81.[...] Mozilla/5.0 (X11; U; Linux i686; en-US; rv:1.9.1b3) Gecko/20090305 Firefox/3.1b3
#10 mantrid 2009-03-26 09:40:34 -2
jaka jest granica pomiedzy purystą a oszołomem?

stallman się zapomniał, że GNU odniosło sukces dzięki Tornvaldsowi a nie głupawej paplaninie. Pokaż komentarz
IP: 192.100.112.[...] Mozilla/5.0 (Windows; U; Windows NT 5.1; pl; rv:1.9.0.7) Gecko/2009021910 Firefox/3.0.7
#11 hooker 2009-03-26 10:20:58 2
Gdyby nie ta "głupawa paplanina" nie byłoby sukcesu Torvaldsa...
IP: 79.189.81.[...] Mozilla/5.0 (X11; U; Linux i686; en-US; rv:1.9.1b3) Gecko/20090305 Firefox/3.1b3
#12 wujek_bogdan 2009-03-26 11:39:12 0
ok. ale jak można zamknąć kod javascript? przecież javascript nie jest kompilowany i działa po stronie klienta.
IP: 83.18.108.[...] Opera/10.00 (Windows NT 5.1; U; pl) Presto/2.2.0
#13 wujek_bogdan 2009-03-26 11:42:53 1
chyba, że nie chodzi o samykanie kodu tylko kwestie licencji.. to inna sprawa.
IP: 83.18.108.[...] Opera/10.00 (Windows NT 5.1; U; pl) Presto/2.2.0
#14 hey hi hello 2009-03-26 15:46:09 -2
ten chłop powinien przejść na emeryturę i zacząć się leczyć Pokaż komentarz
IP: 83.11.166.[...] Mozilla/5.0 (Windows; U; Windows NT 5.1; pl; rv:1.9.0.7) Gecko/2009021910 Firefox/3.0.7
#15 yaotzin 2009-03-26 21:21:00 2
Dzisiaj tak się złożyło, iż w pracy z kolegą zaczęliśmy dyskutować na temat dostępności wiedzy.

Ja twierdziłem, iż wiedza powinna być ogólnie dostępna, On zaś całkiem odwrotnie. Wyszło na to, że wiedza nie musi być całkowicie dostępna, bo w końcu przedsiębiorstwa muszą na czymś zarabiać więc wiedzę, którą posiadają mogą przechowywać, sprzedawać i zabezpieczać przed światem. Jednakże wspólnie doszliśmy do wniosku że wiedza powinna być rozproszona, gdyż to zapewnia jej przetrwanie - wiedza nie może należeć do jednego człowieka bo gdy on odejdzie to wiedza odejdzie wraz z nim. I sądzę że podobnie jest z oprogramowaniem. Masz zamknięty kod, napisałeś świetną aplikację i ją sprzedajesz. Nagle Twoja firma pada, a kod pozostaje w firmie, na rynku leży przestarzały produkt a klienci nie mają wsparcia i zostają na lodzie. Przy uwolnionym kodzie zawsze może się znaleźć ktoś kto poprawi aplikację, czyli kod staje się rozporoszonym bo ileś tam osób ma dostęp do niego i może go zmieniać. To powoduje że rozwój aplikacji nie stoi w miejscu. Kod jak i wiedza nie muszą być darmowe ale muszą być rozproszone, a to jest zapewnione tylko przez dostępność.
IP: 213.158.196.[...] Mozilla/5.0 (X11; U; Linux i686; pl-PL; rv:1.9.0.3) Gecko/2008101315 Ubuntu/8.10 (intrepid) Firefox/3.0.5
#16 yaotzin 2009-03-26 21:22:43 0
Trochę zamieszałem w powyższym ale chyba wiecie o co chodzi.
IP: 213.158.196.[...] Mozilla/5.0 (X11; U; Linux i686; pl-PL; rv:1.9.0.3) Gecko/2008101315 Ubuntu/8.10 (intrepid) Firefox/3.0.5
#17 Krzysztof (kaczy)^® 2009-03-26 23:16:56 0
Nie namieszałeś... zgadzam się z Twoją opinią (zgodną zresztą z ideą głoszoną od lat przez Stallman'a).
IP: 217.173.189.[...] Mozilla/5.0 (Macintosh; U; Intel Mac OS X 10.5; pl; rv:1.9.0.6) Gecko/2009011912 Firefox/3.0.6

Aby dodać komentarz, musisz podać swój nick, treść komentarza oraz poprawnie przepisać oba słowa z obrazka (słowa muszą być rozdzielone spacją).
W treści komentarza można używać języka formatowania BBcode.