Wybrane klienty poczty elektronicznej mają wbudowane opcje śledzenia korespondencji MDN (Message Disposition Notification). Wykorzystując tę funkcję, możesz sprawdzić, czy wiadomość dotarła do adresata (potwierdzenie dostarczenia) oraz czy została przez niego otwarta (potwierdzenie odczytu). W rezultacie odbiorca odeśle nam potwierdzenie odbioru i/lub odczytania wiadomości.

W przypadku standardowej konfiguracji Microsoft Outlook pyta, czy wysłać odpowiedź na żądanie potwierdzenia odczytu, w Thunderbirdzie mechanizm ten jest domyślnie wyłączony (Nigdy nie wysyłaj potwierdzenia dostarczenia wiadomości). Żądania MDN są dość często stosowane w korespondencji biznesowej, w przypadku osób prywatnych mają raczej marginalne znacznie. Wiele osób nie zna tego mechanizmu, inne świadomie go ignorują.

Śledzenie wiadomości e-mailowej może odbywać się także na poziomie komunikacji z serwerem pocztowym. Usługa ta nazywa się DSN (ang. Delivery Service Notification), a jej typowym przejawem są komunikaty zwrotne otrzymywane od serwera. Przykładowo, serwer poczty poinformuje Cię stosownym e-mailem, że wiadomość nie mogła zostać dostarczona np. z powodu źle wpisanego adresu lub jej dostarczenie jest opóźnione. Mechanizm DSN (w nowszych implementacjach serwerów poczty) może zwrócić również komunikat poprawnego dostarczenia wiadomości. Niestety, nie wszystkie klienty poczty potrafią wysłać tego typu żądanie DSN. W przypadku Thunderbirda obsługa tego mechanizmu pojawi się najprawdopodobniej dopiero w jego trzeciej wersji.

Śledzenie z ukrycia

Trzeci mechanizm, związany z przewodnim tematem naszego artykułu, wykorzystuje obiekty osadzone w treści e-maila. Zazwyczaj są to niewielkie ukryte grafiki (jednopikselowy, przezroczysty GIF) pobierane bezpośrednio z serwera śledzącego (Internetu). Gdy odbiorca otworzy wiadomość, program pocztowy automatycznie wysyła żądanie do serwera, by ten przesłał dodatkową zawartości (grafiki). Na podstawie tego odwołania serwer otrzymuje informację, że dana wiadomość została odczytana. Technika ta jest powszechnie wykorzystywana także do śledzenia korespondencji marketingowej czy spamu.

„Śledzenie z ukrycia", pomijając oczywiście aspekty natury etycznej, ma trzy wady. Podczas czytania e-maila osoba śledzona musi być podłączona do Internetu. Technika ta działa tylko w przypadku wiadomości redagowanych w HTML lub formacie Rich text (Microsoft Outlook). I co najważniejsze, odbiorca wiadomości musi mieć aktywną wyświetlanie obrazków pobieranych z zewnętrznego źródła. Warto pamiętać, że coraz więcej klientów pocztowych ma tę opcję domyślnie wyłączoną. Inna, bardziej skuteczna, technika śledzenia, wykorzystuje w celu komunikacji z zewnętrznym serwerem szpiegującym ramki osadzone w kodzie HTML (IFRAME).

Z perspektywy użytkownika operacja śledzenia musi być w pełni zautomatyzowana. Jest to możliwe dzięki serwisom oferującym tego typu usługi. Twoim zadaniem jest wysłanie odpowiednio spreparowanego e-maila, serwer śledzący poinformuje Cię o jego odczytaniu przez odbiorcę. Komunikat zwrotny zawiera wiele istotnych informacji - kiedy i ile razy wiadomość została otwarta przez adresata oraz jak długo była przez niego czytana (informacja orientacyjna). Dodatkowo znajdziemy tutaj szczegóły, gdzie odczytano wiadomość (lokalizacja na podstawie adresu IP odbiorcy) oraz - opcjonalnie - jaki program (klient poczty) został w tym celu użyty.

Wybraliśmy pięć najciekawszych serwisów śledzących korespondencję elektroniczną. W naszym zestawieniu znalazły się trzy usługi płatne: DidTheyReadIt, ReadNotify, pointofmail oraz dwie dostępne bez opłat: SpyPig i WhoReadMe. Zaczynamy.