Publikacja gotowej strony internetowej na serwerze to ostatni etap tworzenia serwisu. Mechanizm publikacji jest oczywiście wykorzystywany znacznie częściej, choćby podczas wprowadzania zmian na stronie lub przy nawet najmniejszej aktualizacji jej treści.

Sposobów na przeniesienie strony WWW na serwer jest co najmniej kilka. To, z której metody skorzystamy, zależy przede wszystkim od usług udostępnianych przez serwer oraz fizycznego dostępu do niego. Jeżeli mamy własny serwer, wówczas stronę WWW możemy przenieść na przykład na płycie CD, pamięci USB czy dodatkowym dysku twardym. Do przeniesienia zawartości stron da się również wykorzystać mechanizm udostępniania plików w sieci lokalnej. Nieco inaczej sytuacja wygląda w wypadku serwera wirtualnego wykupionego u dostawcy hostingu. Tutaj musimy skorzystać z dostępnych protokołów internetowych, których użyjemy do publikacji (skopiowania) strony WWW na serwerze. Do najpopularniejszych z nich należą protokoły FTP i SSH oraz nieco rzadziej stosowane WebDAV i mechanizm FrontPage Extensions.

Protokół FTP

FTP (File Transfer Protocol) jest podstawowym protokołem internetowym przeznaczonym do przesyłania plików między komputerami. Protokół ten wykorzystuje architekturę klient-serwer, co oznacza, że jeden komputer pełni funkcję serwera, a drugi, wraz z zainstalowanym na nim odpowiednim oprogramowaniem, to klient. W powyższej relacji komputer klient jest stroną aktywną, tzn. wysyła żądania do serwera, który na nie odpowiada, realizując je. W praktyce klient FTP jest programem, który umożliwia wysyłanie i odbieranie plików z serwera. Do komunikacji między obiema stronami wykorzystywany jest właśnie protokół FTP.

Sam protokół FTP jest stosunkowo prosty i umożliwia transmisję plików tekstowych i binarnych. Tryb transmisji ASCII nadaje się do przesyłania plików tekstowych (TXT, HTML, PHP i CSS), tryb binarny służy natomiast do kopiowania różnego rodzaju dokumentów, grafiki, plików multimedialnych (np. DOC, .MP3, JPEG, GIF, WMV czy AVI) oraz programów. Oczywiście w kliencie FTP mamy możliwość ręcznego wyboru trybu pracy, ale w większości popularnych aplikacji tego typu taka zmiana trybu wykonywana jest automatycznie.

Komunikacja między klientem a serwerem odbywa się za pomocą komend, które zrozumiałe są również dla człowieka, np. dir (listowanie zdalnego katalogu), get (pobieranie pliku) czy put (wysyłanie pliku). Komendy te wydaje się z poziomu programu – klienta działającego w trybie tekstowym lub graficznym.

Protokół FTP cechuje się dużą prędkością transmisji danych oraz możliwością wznawiania połączeń po ich zerwaniu. Oznacza to, że klient nie pobiera zapisanego już fragmentu pliku, a jedynie rozpoczyna transmisję od momentu zakończenia transferu. Główną wadą protokołu FTP jest zaś brak szyfrowania – zarówno podczas logowania do serwera, jak i samej transmisji. Nazwa użytkownika i hasło są w protokole FTP przesyłane jawnym tekstem, a to stwarza niebezpieczeństwo, że mogą one zostać przechwycone. Rozwiązaniem tego problemu jest zastosowanie szyfrowania poprzez wykorzystanie mechanizmów SSL oraz SSH.

Różne wersje systemu Windows mają wbudowanego klienta FTP działającego w trybie tekstowym. Aby go uruchomić, klikamy menu Start | Uruchom, a następnie w linii komend wpisujemy cmd. Uruchomimy w ten sposób Wiersz polecenia Windows, gdzie wpisujemy ftp i naciskamy [Enter]. Teraz możemy połączyć się z odległym serwerem, wydając komendę open nazwa.serwera lub open adres.IP.serwera. W kolejnym kroku podajemy nazwę użytkownika na serwerze i hasło dostępu. Praca z serwerem FTP odbywa się przy wykorzystaniu szeregu prostych komend, z których opisem możemy zapoznać się np. tutaj lub tutaj. Przykładowo: aby pobrać plik z odległego serwera na lokalny dysk po zalogowaniu się, wydajemy komendę get nazwa.pliku; uwaga: jeżeli serwer FTP pracuje pod kontrolą systemu Unix/Linux, wielkość znaków w nazwach plików i katalogów ma znaczenie.