1. Czy jeśli założę serwis turystyczny (jednoosobowa działalność gospodarcza, szablon strony napisany w języku php na licencji GNU/GPL, zdjęcia własne), np. o Pradze, i chciałbym świadczyć usługi reklamowe, polegające na płatnym umieszczaniu ofert biur podroży, to czy potrzebna jest mi zgoda władz Pragi do
wykorzystania nazwy miasta do celów komercyjnych? Czy to prawda, że miasta to tzw. „public domain”? Czy podobna sytuacja ma miejsce w przypadku zabytków (np.muzeów)?

W wykorzystaniu nazwy miasta w opisanym wyżej zakresie nie dostrzegam problemu. Chronione mogą być natomiast loga miast, hasła promocyjne, barwy, herby i inne oznaczenia odróżniające, na których wykorzystanie w celach związanych z działalnością gospodarczą może być konieczne zezwolenie władz miasta. Podobnie jest z nazwami instytucji kulturalnych.

2. Czy firmy, które chcą zamieścić reklamę na stronie WWW żądają umów prawnych, czy też maja swoje własne, wcześniej przygotowane dokumenty? Czy są dostępne w sieci szablony takich umów, czy też lepiej zasięgnąć rady prawnika?

Nie istnieje w tym zakresie jednolita praktyka. Lepiej jednak, prowadząc serwis, samemu proponować wzór umowy. Wzór przygotowany przez prowadzącego serwis lepiej chronił będzie jego interesy, niż umowa przygotowana przez kontrahenta. W przypadku współpracy z domami mediowymi, które wykupują powierzchnię reklamową w serwisach, należy spodziewać się zaproponowania wzoru umowy. Co do wzorów z sieci – osobom, które nie są prawnikami i nie potrafią samodzielnie zweryfikować poprawności takich wzorów, odradzałbym korzystanie z nich. Żaden, najlepszy nawet wzór, nie będzie dostosowany do stanu faktycznego każdej sprawy.

3. Czy jeśli do opracowania zawartości strony czerpałem informacje z książek historycznych, to trzeba za każdym razem cytować autora książki (np. w przypadku przytoczenia dziennych dat różnych wydarzeń)? Kiedy użycie tekstu książki w Internecie jest plagiatem, a kiedy nie?

Korzystanie z cudzych utworów jest dozwolone, także w celach zarobkowych, poza tzw. dozwolonym użytkiem osobistym wyłącznie przy spełnieniu ustawowych warunków. Poniżej krótkie omówienie tych warunków.

I. Można cytować utwory osób trzecich bez uzyskania ich zgody oraz bez wypłaty wynagrodzenia na rzecz twórcy po spełnieniu warunków, które wynikają z art. 29 ustawy z dnia 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych (jedn. tekst: Dz.U. z 2006 r. Nr 90, poz. 631 ze zm.).

Warunki te są następujące:

• utwór, w którym zamieszcza się cytowany fragment musi stanowić samoistną całość;
• wolno cytować tylko drobne fragmenty a w całości jedynie drobne utwory;
• publikowanie fragmentów musi znajdować uzasadnienie w wyjaśnieniach, analizie krytycznej, nauczaniu lub prawach gatunku twórczości.

Utwór stanowiący samoistną całość oznacza taki utwór, który stanowi jako taki przedmiot prawa autorskiego, czyli jest przejawem działalności twórczej o indywidualnym charakterze. W tym miejscu warto przytoczyć wyrok Sądu Najwyższego z dnia 23.11.2004 r., sygn. akt I CK 232/04 (OSNC 2005/11/195). Zgodnie z tym orzeczeniem: „Przytoczenie cudzego utworu nawet w całości jest dozwolone, jeżeli następuje w celu określonym w art. 29 ust. 1 ustawy z dnia 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych (jedn. tekst: Dz. U. z 2000 r. Nr 80, poz. 904 ze zm.), przy czym przytaczany utwór musi pozostawać w takiej proporcji do wkładu twórczości własnej, aby nie było wątpliwości co do tego, że powstało własne dzieło”. Zgodnie z ww. przepisem zacytowanie fragmentu cudzego utworu musi znajdować uzasadnienie. Można więc cytować cudzy utwór w celu wyjaśnienia stawianej w utworze autorskim tezy (np. praca dyplomowa), w celu poddania cudzego utworu analizie krytycznej (np. felieton polemiczny) a także w celach dydaktycznych (np. konspekt zajęć dydaktycznych) lub w związku z charakterystyką utworu (np. tworzenie zbioru aforyzmów).