Struktura nawigacji

Strony funkcjonujące w obrębie wszystkich witryn internetowych można generalnie podzielić na dwa rodzaje: otwierające oraz docelowe. Te pierwsze (na przykład strona startowa w Joomli!) zawierają łącza do innych stron, te drugie natomiast prezentują materiały lub usługi poszukiwane przez odwiedzających serwis – są jakby punktami końcowymi sieciowych wycieczek.

Główne pozycje w menu witryny powinny prowadzić do stron otwierających, sygnalizujących w sposób czytelny, przejrzysty i elegancki treści, których można się spodziewać we wszystkich zakamarkach witryny.

Rodzaje stron otwierających

Joomla! oferuje kilka typów stron otwierających i zarazem elementów struktury witryny. Są to przede wszystkim blogi artykułów z sekcji lub kategorii, tabele pozycji z kategorii lub materiałów udostępnianych przez komponenty oraz listy kategorii w sekcji artykułów lub w komponentach (listy zawartości). Na każdej z tych stron umieszczone są oczywiście odnośniki do odpowiednich stron docelowych. Do każdej pozycji treści (na przykład artykułu, materiału statycznego czy komponentu) możemy ponadto umieścić w menu odnośnik. Przyjrzyjmy się więc po kolei wszystkim typom stron otwierających.

Blog, czyli magazyn internetowy

Wzór dla strony otwierającej typu blog został zaczerpnięty z praktyki prasowej. Tak jak pierwsza strona dziennika, blog sygnalizuje czytelnikom treść materiałów umieszczonych wewnątrz – w tym najciekawszy „temat numeru” – i zachęca ich do lektury. Ten typ wyśmienicie nadaje się do prezentacji sekcji i kategorii, w których ciągle przybywają nowe artykuły.

Tabela pozycji w kategorii

Tabela kategorii otwiera dwupoziomowy model struktury witryny. W tym wypadku na stronie otwierającej umieszczana jest lista odnośników do artykułów w kategorii lub pozycji w komponencie. Dzięki temu typ ten nadaje się doskonale do prezentacji działów, w których ważna jest kolejność pozycji – możliwość uporządkowania ich wedle określonego kryterium, na przykład tytułu, nazwy autora czy liczby odsłon.

Lista kategorii

Listy kategorii udostępniają sekcje artykułów (lista zawartości) lub treści i usługi generowane przez komponenty. Strona otwierająca zawiera więc w tym wypadku odnośniki do poszczególnych kategorii w sekcji lub komponencie. Każda kategoria może być ponadto opisana i uzupełniona informacją dotyczącą liczby umieszczonych w niej pozycji. Ten typ menu przeznaczony jest głównie dla działów witryny o rozbudowanej, hierarchicznej strukturze.

Wrapper

Szczególnym rodzajem pozycji menu jest wrapper. Pozwala on na umieszczenie w obszarze treści głównej dowolnej strony internetowej z całym jej interfejsem oraz materiałów nieobsługiwanych przez Joomlę! w trybie standardowym (na przykład niezależnych skryptów czy galerii).

Menu w Joomli!

Funkcjonowanie

Klasyczne menu to jadłospis – lista potraw i napojów. Menu witryny internetowej to również spis „dań” – oferta przeznaczona dla użytkowników. W tym spisie znaleźć się mogą zarówno pojedyncze „potrawy” (artykuł, materiał statyczny, formularz kontaktowy), jak i całe zestawy (wielozadaniowe komponenty, sekcje i kategorie artykułów). Obsługę menu w Joomli! umożliwia jądro systemu, które uruchamia moduł Menu witryny (Main Menu) i jego kopie, komponent zaplecza Menedżer menu (Menu Manager) i pozostałe komponenty – pozycje menu.

Moduły Menu witryny

Za wyświetlanie menu odpowiada moduł Menu witryny (Main Menu). Jego skrypt zawiera instrukcje odczytujące zestawy odnośników i wyświetlające je zgodnie z parametrami określonymi w ustawieniach modułu. W Joomli! poza menu głównym możemy tworzyć dowolną liczbę grup dodatkowych, na przykład menu użytkownika, dostępne dopiero po zalogowaniu się, czy menu lokalne, wyświetlane na stronach działów witryny. Te „niestandardowe” pozycje generowane są przez kopie modułu Menu witryny (Main Menu). Wzajemna zależność elementów zmusza jednak do pewnej ostrożności we wprowadzaniu do nich modyfikacji. Jeśli na przykład do modułu menu odwołuje się wiele jego kopii i wszystkie one zostaną usunięte, to ani samo menu, ani jego pozycje nie znikną. Zlikwidowanie menu będzie jednak skutkowało równoczesnym usunięciem obsługujących go modułów i wszystkich jego pozycji.

Komponent Menedżer menu

Komponent zaplecza administracyjnego Menedżer menu (Menu Manager) umożliwia tworzenie wielu grup odnośników i wyświetlających je modułów. Z poziomu Menedżera menu dostępny jest również edytor właściwości, pozwalający na zdefiniowanie nazwy, typu menu i tytułu wyświetlającego je modułu. W wykazie zamieszczonym w oknie tego komponentu znajdują się także skróty prowadzące do menedżerów pozycji.

Pozycje menu – kreatory struktury witryny

Pozycje menu to zbiór kilkunastu komponentów zaplecza generujących elementy struktury treści w witrynie i umożliwiających umieszczanie odnośników do nich jako pozycji w dowolnym menu. Komponenty te oferują więc dostęp do podstawowych form prezentacji treści – artykułów, materiałów statycznych, formularzy kontaktowych oraz struktur bardziej rozbudowanych. Więcej uwagi pozycjom menu poświęcimy w dalszej części artykułu.

Parametry menu

Kilka współdziałających w tworzeniu i udostępnianiu menu składników jest źródłem wielu rodzajów parametrów definiujących sposób prezentacji. Należą do nich przede wszystkim nazwa – definiowana w edytorze menu, właściwości modułu, które modyfikować możemy za pomocą odpowiedniego edytora modułu oraz pozycje menu, powiązane z menedżerami pozycji i edytorami struktury witryny.

Nazwa – typ menu

Nazwy menu są ich głównymi identyfikatorami, wskazują bowiem na typ – na przykład menu główne (mainmenu), użytkownika (usermenu) czy dodatkowe (othermenu). Nazwa menu musi być niepowtarzalna, inaczej system nie mógłby rozpoznać, o który zestaw łączy chodzi. Nie jest ona przy tym wyświetlana w żadnym miejscu witryny. Definiując nazwę menu, powinniśmy korzystać ze znaków alfabetu angielskiego, unikając również używania spacji.

Podczas określania nazw musimy także pamiętać, że dwie z nich są standardowo zastrzeżone. Chodzi tu o określenia: mainmenu – przyporządkowane na stałe do menu głównego – oraz usermenu – powiązane z menu użytkownika. Pierwsze z nich jest podstawową grupą łączy, niezbędną do działania witryny, nie powinno więc nas dziwić, że jego nazwa została zastrzeżona. Do drugiego menu, posługując się właśnie nazwą, odwołuje się natomiast wiele dodatkowo instalowanych komponentów. Powiązanie za pomocą ID nie jest w takim wypadku możliwe, trudno przecież wymagać od twórców niezależnych komponentów, by przewidywali, jaki numer porządkowy zostanie przypisany do menu użytkownika w każdej bazie danych.