Kurs "ABC hostingu"

Spis treści kursu:

1. Hosting internetowy (czytaj)

• 1.1. Definicja hostingu
• 1.2. Siedem warunków dobrego hostingu
• 1.3. Serwery wirtualne i dedykowane
• 1.4. Jak wybrać dostawcę hostingu?
• 1.5. Ceny, warunki, umowy

2. Internetowy system nazw (czytaj)

• 2.1. DNS od podstaw
• 2.2. Rejestracja domen
• 2.3. Poddomena "www"
• 2.4. Domeny na katalog i catch-all
• 2.5. Rekordy domeny

3. Serwer WWW (czytaj)

• 3.1. Dynamiczne strony internetowe
• 3.2. Szablony stron i gotowe skrypty
• 3.3. Sklepy internetowe
• 3.4. Publikowanie stron WWW
• 3.5. Dodatkowe funkcje serwera WWW

4. Poczta elektroniczna (czytaj)

• 4.1. Protokoły e-mail
• 4.2. Aliasy i przekierowania
• 4.3. Autoresponder
• 4.4. Moduł antyspamowy i antywirusowy
• 4.5. Dostęp do poczty przez panel WWW
• 4.6. Catch-all w koncie pocztowym

5. Protokół wymiany plików FTP (czytaj)

6. Słowniczek (czytaj)

1. Hosting internetowy

1.1. Definicja hostingu

Mając odrobinę wiedzy, komputer i stałe połączenie z Internetem, uruchomimy własny serwer internetowy. Może on pełnić funkcję serwera WWW (czyli miejsca, gdzie przechowujemy witryny), poczty elektronicznej oraz FTP (File Transfer Protocol, patrz: Słowniczek). Jednak – jak mówi znane powiedzenie – nie trzeba kupować browaru, żeby napić się piwa. To krótkie zdanie trafnie oddaje sens istnienia firm specjalizujących się w utrzymywaniu serwerów, na których możemy uruchomić wszystkie potrzebne nam usługi bez konieczności kupowania własnego sprzętu. Mówimy, że takie przedsiębiorstwa zajmują się hostingiem internetowym.

Hosting internetowy (ang. webhosting) – polega na udostępnieniu części zasobów serwera (przestrzeń dyskowa, połączenie internetowe) osobom lub firmom, które chcą w łatwy sposób i bez ponoszenia nadmiernych kosztów opublikować własną stronę WWW, założyć skrzynkę poczty elektronicznej czy wymieniać pliki za pomocą FTP. Zajmują się tym specjalizowane firmy nazywane dostawcami hostingu, których głównym zadaniem jest utrzymywanie serwisów internetowych oraz kont e-mailowych. Zakres ich usług jest jednak znacznie szerszy. Firmy te rejestrują i utrzymują domeny internetowe (patrz: Słowniczek), serwery dedykowane (patrz: Słowniczek) oraz świadczą pomoc techniczną swoim klientom. Oferta hostingu obejmuje niejednokrotnie także tworzenie serwisów WWW i prowadzenia kampanii reklamowych w Internecie.

1.2. Siedem warunków dobrego hostingu

Firmy hostingowe, specjalizując się w dostarczaniu usług internetowych, doskonale znają potrzeby klientów oraz ich wymagania. Tym samym mogą budować swoją przewagę, skupiając się na zapewnieniu:

1. bezawaryjnego działania stron WWW i kont pocztowych przez cały rok, siedem dni w tygodniu, 24 godziny na dobę,
2. szybkiego dostępu do usług poprzez zastosowanie wydajnych serwerów i wielokrotnych łączy internetowych,
3. bezpiecznego dostępu do serwera i przechowywanych na nim danych,
4. regularnie wykonywanych kopii zapasowych,
5. łatwych w obsłudze mechanizmów tworzenia i zarządzania serwerem WWW i poczty elektronicznej,
6. dodatkowych usług związanych z rejestracją i utrzymaniem domen internetowych,
7. pomocy technicznej świadczonej na rzecz swoich klientów.

Od czasu do czasu będziemy zmuszeni skorzystać z pomocy technicznej dostawcy hostingu. Dobrze, gdy mamy różne możliwości kontaktu (telefon, e-mail, czat).

1.3. Serwery wirtualne i dedykowane

Potrzeby większości osób lub firm w zakresie hostingu zaspokajają tzw. serwery wirtualne. Są to maszyny, których przestrzeń dyskowa oraz moc obliczeniowa jest współdzielona między wiele kont użytkowników. Każdy właściciel serwera wirtualnego ma przypisaną określoną quotę (wielkość przestrzeni dyskowej), którą może przeznaczyć na skrzynkę e-mailową, stronę WWW czy konto FTP. Ta przestrzeń wraz z przypisanymi do niej usługami (np. interpreterem PHP czy bazą danych) znajduje się na tej samej maszynie, na której przechowywane są podobne konta innych użytkowników. W ten sposób można znacznie ograniczyć koszty związane z utrzymaniem konta hostingowego.

Bogata oferta dostawców hostingu w zakresie serwerów wirtualnych nie może jednak zadowolić wszystkich. Szczególnie duże i bardziej wymagające przedsiębiorstwa oczekują rozwiązań dostosowanych do ich wysokich potrzeb. Gdy standardowe usługi WWW i e-mail nie wystarczają, firmy te mogą pokusić się o wykupienie serwera dedykowanego. Stanowi on formę pośrednią między typowym serwerem wirtualnym, wykupionym u dostawcy hostingu, a własnym urządzeniem wpiętym do Internetu.

Usługa serwera dedykowanego polega na udostępnieniu do dyspozycji klienta fizycznie wydzielonego serwera. Za miesięczny abonament klient otrzymuje samodzielny komputer o określonych parametrach wraz z podłączeniem do Internetu i przydzieloną mu pulą adresów IP. Cena takiej usługi zależy od parametrów sprzętowych serwera (procesor, pamięć, dysk), limitu ruchu do i z Internetu oraz zainstalowanego systemu operacyjnego. Zarządzanie serwerem przez klienta odbywa się zdalnie.

Wybór serwera dedykowanego ma realne uzasadnienie, jeżeli potrzebujemy urządzenia skonfigurowanego według naszych potrzeb, z zainstalowanymi specyficznymi programami i usługami niezbędnymi do funkcjonowania naszej firmy. Dostawca hostingu zapewnia pełną infrastrukturę techniczno-sieciową, taką jak dobrze zabezpieczone i klimatyzowane pomieszczenia, rozbudowany system zasilania oraz szybkie połączenia z Internetem. Nie bez znaczenia są również dostęp do pomocy technicznej oraz możliwość administrowania serwerem ze strony dostawcy.

1.4. Jak wybrać dostawcę hostingu?

W Polsce działa kilkaset firm zajmujących się hostingiem internetowym. Znajdziemy tu zarówno małych, lokalnych graczy, jak i duże, ogólnopolskie, a nawet europejskie firmy. Ich oferta różni się nie tylko ceną, ale przede wszystkim jakością świadczonych usług i dostępem do pomocy technicznej.

Oferta dostawców hostingu składa się przede wszystkim z rejestracji domen, utrzymania kont poczty elektronicznej oraz serwerów WWW. Osoby prywatne mogą często wykupić pojedyncze konto e-mailowe wraz z własną domeną lub domeną udostępnioną przez dostawcę. Oferta e-mail dla firm składa się zazwyczaj z nieograniczonej liczby kont pocztowych, aliasów i przekierowań. Do tej usługi dostawcy hostingu dołączają zazwyczaj miejsce na serwerze na niewielki serwis WWW.

Podstawową usługą firm hostingowych są jednak serwery wirtualne, których głównym elementem jest serwer WWW służący do opublikowania jednej lub więcej stron internetowych. W ramach serwera WWW klient otrzymuje zazwyczaj dostęp do serwera baz danych, języków skryptowych (PHP, Perl, Python etc.), dodatkowych rozszerzeń (np. mod-rewrite), serwera FTP oraz nieograniczonej liczby kont e-mailowych. Dostawca hostingu przejmuje na siebie także rejestrację i utrzymanie domen internetowych. W ten sposób firmy mogą budować kompleksowe rozwiązania sieciowe w zamian za niewielką opłatę roczną.

Wybierając dostawcę hostingu, powinniśmy zwrócić uwagę na opcje dodatkowe serwera oraz nałożone na niego ograniczenia. Jednym z aspektów, który należy wziąć pod uwagę przy wyborze serwera wirtualnego, jest dostępna przestrzeń dyskowa. W wielu wypadkach przestrzeń ta może być dowolnie dzielona przez klienta między serwis WWW, konta e-mailowe i FTP oraz bazy danych. Nie bez znaczenia wydaje się również limit rocznego transferu danych z serwera. Limity te są ustalane przeciętnie na poziomie około 300–1000 GB rocznie, co pozwala firmom swobodnie korzystać z usług WWW i e-mail. Przekroczenie tego limitu może nas jednak drogo kosztować. Dostawcy hostingu doliczają wówczas opłatę za każdy gigabajt dodatkowego transferu lub skracają okres ważności serwera. W drugim wypadku klient musi opłacić serwer na kolejny okres rozliczeniowy.

Warto także sprawdzić warunki pomocy handlowej i technicznej. Choć rejestracja i konfiguracja serwera odbywa się przez specjalny panel klienta, niejednokrotnie możemy potrzebować wsparcia ze strony dostawcy zarówno przy wyborze usług, jak i późniejszej zmianie ich ustawień. Dostęp do pomocy powinien być realizowany w jak najszerszym zakresie, przez różne kanały (telefon, e-mail, czat internetowy) i możliwie dogodnym czasie, np. przez całą dobę.

1.5. Ceny, warunki, umowy

W Sieci znajdziemy różnorodną ofertę usług hostingowych dostosowaną do naszych oczekiwań oraz możliwości finansowych. Osoby prywatne mogą poszukać zupełnie darmowych ofert ograniczonych do podstawowych usług e-mail i WWW. Większość portali internetowych udostępnia darmowe konta e-mailowe oraz miejsce na niewielką stronę WWW w zamian za oglądanie lub zamieszczenie w nich reklam. Niektórzy dostawcy hostingu udostępniają za darmo swoje serwery niezbyt wymagającym użytkownikom. Ograniczenie takiego serwera dotyczy przede wszystkim przestrzeni dyskowej (nie więcej niż kilkadziesiąt MB). Posługiwanie się darmowym adresem e-mail i wysyłanie z niego wiadomości, do których ktoś bez naszej kontroli dokleja dowolne reklamy, jest jeszcze akceptowalne w prywatnych kontaktach towarzyskich, lecz wydaje się niedopuszczalne w komunikacji biznesowej. Poza tym taki usługodawca nie daje nam żadnych gwarancji działania usługi. Jeśli myślimy o hostingu na poważnie, powinniśmy skorzystać z oferty profesjonalistów.

Za pojedyncze komercyjne konto e-mailowe zapłacimy kilkadziesiąt złotych, oferta serwerów e-mail z nieograniczoną liczbą kont rozpoczyna się natomiast od 100 zł. Koszt serwera wirtualnego zależy od oferowanej przestrzeni dyskowej, liczby dostępnych baz danych oraz limitu transferu. Za podstawowy serwer wirtualny zapłacimy około 300 zł, koszt zakupu najbardziej rozbudowanej funkcjonalnie usługi nie powinien zaś przekroczyć 1000 zł rocznie. Serwery wirtualne stanowią zatem bardzo atrakcyjną ofertę dla małych i średnich przedsiębiorstw, które potrzebują miejsca na firmową stronę WWW wraz z kontami e-mailowymi dla swoich pracowników.

Opłata za domeny (patrz: Słowniczek) naliczana jest bez względu na opłaty za serwery i zależy od aktualnych promocji oraz typu domeny. Z polskich domen najwięcej wydamy na domenę z końcówką .pl, nieco mniej na .com.pl. Najtańsze domeny regionalne nie są już tak popularne. Koszt rejestracji domen .eu i .com nie powinien przekroczyć kosztu rejestracji domeny polskiej. Za transfer domeny, czyli jej przeniesienie od innego dostawcy, zapłacimy w zależności od typu domeny około kilkudziesięciu złotych. Może się też zdarzyć, że dostawca hostingu zrobi to dla nas za darmo w ramach promocji.

Podczas pierwszej rejestracji serwera możemy liczyć na specjalne rabaty w pierwszym roku jego użytkowania. Podobne promocje obowiązują najczęściej w wypadku domen. W zależności od promocji przy zakupie serwera wirtualnego niejednokrotnie uda nam się wykupić domenę za złotówkę lub po cenie obniżonej o kilkadziesiąt procent. Kalkulując jednak całkowite koszty utrzymania, powinniśmy zwrócić uwagę na regularną cenę serwera oraz koszty przedłużenia domeny na kolejny rok.