Firefox: historia przeglądarki, którą wszyscy kochamy

Początki: Phoenix

Projekt znany obecnie pod nazwą Firefox rozpoczął swoje życie jako eksperymentalne odgałęzienie pakietu Mozilla Suite (obecnie znanego jako SeaMonkey) – wolnej przeglądarki zbudowanej na bazie kodu Netscape Navigatora. Na początku narzędzie nazywało się po prostu m/b – od mozilla/browser. Jednak jego autorzy – David Hyatt i Blake Ross – po osiągnięciu przez kod pewnej zakładanej dojrzałości opublikowali go 23 września 2002 roku pod oficjalną nazwą Phoenix.

Phoenix 0.1 Pescadero (z hiszpańskiego – rybak) był mały i szybki, ładował się dwa razy szybciej niż Mozilla Suite i już wówczas miał interesujące funkcjonalności – możliwość przeglądania stron w oddzielnych kartach, menedżera pobierań, blokadę wyskakujących okienek i personalizowane paski narzędzi. W tamtych czasach było to znacznie więcej, niż można było znaleźć w dominującej na rynku przeglądarce z Redmond. Nie było jeszcze panelu bocznego, nie było paska wyszukiwania, menu konfiguracyjne było więcej niż ubogie – ale i tak projekt błyskawicznie zdobył sympatię zarówno użytkowników, jak i programistów.

Rysunek 1a: Z popiołów Netscape'a powstała przeglądarka o nazwie Phoenix. W wersji 0.1.

Rysunek 1b: Możliwości konfiguracyjne nowej przeglądarki były więcej niż skromne, ale były.

Dwa tygodnie później pojawiła się kolejna wersja. Phoenix 0.2 Santa Cruz wprowadzał panel boczny, w którym można było przeglądać zakładki i historię, pasek wyszukiwania (pozwalający na wyszukiwanie w Google'u i dmoz.org) i opcje konfiguracyjne, dzięki którym można było wyłączać Javę, oraz – co chyba najważniejsze dla dalszych losów tej przeglądarki – wprowadzał obsługę rozszerzeń i skórek. Od tej pory każdy niezależny programista mógł wprowadzić do Firefoksa nowe funkcjonalności. Jak to się skończyło – wiemy dobrze, do dziś bowiem dla przeglądarki Mozilli stworzono tysiące rozszerzeń, a niektóre z nich to prawdziwe arcydzieła.

Kolejne wersje pojawiały się lawinowo. Phoenix 0.3 Lucia wprowadził nowy układ przycisków na pasku narzędzi, zmniejszono rozmiary ikon oraz dodano możliwość blokowania obrazków z wybranych witryn. W mechanizmie blokady wyskakujących okienek pojawiła się zaś „biała lista” – czyli metoda zezwalania wybranym witrynom na otwieranie treści poza głównym oknem przeglądarki.

Rysunek 2a: Kolejna wersja – 0.3 – nadawała się już do codziennego użytku.

Rysunek 2b: A jej możliwości konfiguracyjne pozwalały dostosować ją do swoich potrzeb.

Phoenix 0.4 Oceano udoskonalił mechanizm „białych list” – można już było dodawać wykluczone z blokowania witryny, podając ich adres. Wprowadzono też skróty klawiaturowe do przełączania się między stronami otwartymi w kartach i dodano możliwość wpisywania w pasku adresu samej nazwy domeny, bez prefiksów i sufiksów – Phoenix automatycznie dodawał „www.” i „.com”.

Phoenix 0.5 Naples nie wprowadzał natomiast żadnych widocznych zmian, udoskonalono jednak obsługę pamięci i usunięto usterki z menedżera pobierania oraz mechanizmu wyszukiwania fraz na stronie. Dodano też obsługę zapamiętywania stanu przeglądarki przed jej zamknięciem i obsługę pięcioprzyciskowych myszy.

I na tej wersji skończyło się życie Phoeniksa. Firma Phoenix Technologies, znana z tworzenia BIOS-ów do płyt głównych komputerów PC, złożyła w kwietniu 2003 roku pozew przeciwko Mozilli o naruszenie znaku towarowego; okazało się bowiem, że dostawca ten ma zarejestrowaną markę Phoenix FirstWare Connect, która odnosiła się do przeglądarki wbudowywanej w niektóre wersje BIOS-u. Mozilla w ramach ugody zdecydowała się zmienić nazwę swojego projektu na Mozilla Firebird.