SAS Institute jest amerykańskim producentem popularnego pakietu statystycznego do analityki biznesowej (i nie tylko) za pomocą specjalnego języka programowania SAS 4GL.

Po miesiącach czy latach pracy z SAS firmy wypracowały sobie zbiory kodu przeprowadzającego potrzebne analizy. Problem pojawiał się w momencie gdy firma chciała przenieść się na inny system. Wtedy cały kod trzeba było przepisać od zera.

Rozwiązanie tego problemu znalazła jednak brytyjska firma World Programming. Stworzyła ona system statystyczny WPS, który obsługuje język używany przez SAS.

Nie spodobało się to SAS Institute, który pozwał World Programming do sądu. Sąd najwyższy w Wielkiej Brytanii oczyścił brytyjską firmę z zarzutów, uznając, że zarówno funkcje dostarczane przez program komputerowy jak i wykorzystywany przez niego język programowania nie mogą być chronione przez prawa autorskie.

SAS Institute odwołał się jednak od wyroku do Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości. Wyroku jeszcze nie ma, ale wysoki urzędnik sądowy, Rzecznik Generalny Yves Bot, wydał opinię w sprawie.

Porównał on język programowania do języka naturalnego, który nie jest utworem, ale narzędziem, które dopiero umożliwia tworzenie utworów, a więc sam nie może podlegać ochronie prawa autorskiego.

SAS oskarżyło World Programming również o stosowanie inżynierii wstecznej, złamanie praw autorskich do kodu źródłowego, instrukcji obsługi systemu SAS i licencji systemu SAS System Learning Edition, który ma niekomercyjną licencję, a rzekomo został wykorzystany, aby zrozumieć działanie SAS i stworzyć konkurencyjny produkt.

Yves Bot przyznaje, że wsteczna inżynieria jest zakazana. Okazuje się, że jest jednak pewien wyjątek. Prawo europejskie mówi bowiem, że w wyjątkowych sytuacjach można stosować wsteczną inżynierię, gdy chcemy zapewnić interoperacyjność systemów.

World Programming nie miało dostępu do kodu źródłowego systemu SAS (z przyczyn raczej oczywistych) i nie miało dokumentacji, jak można napisać program obsługujący kod używany w SAS. Mogło więc skorzystać z inżynierii wstecznej, chociaż Yves podkreśla, że firma będzie musiała udowodnić, że rzeczywiście nie mogła uzyskać potrzebnych informacji w sposób niewykorzystujący inżynierii wstecznej.

Yves uważa też, że funkcje realizowane przez program komputerowy nie mogą być chronione prawami autorskimi, ponieważ w podobnych systemach, np. rezerwacji biletów lotniczych, każdy system będzie miał funkcję wyszukiwania lotów, sprawdzenia czy są wolne miejsca, rezerwacji siedzenia, czy zapisania danych użytkownika. Tak samo jak istnieją podobne pomysły, mogą więc istnieć programy oferujące podobne funkcje.

Co do algorytmów Yves porównuje je do słów, z których zbudowane są poematy. Choć słowa są wolne od ochrony prawami autorskimi, to już sposób ich ułożenia jest tworem pracy twórczej, autorskiej dlatego też poematy, tak samo jak kod programu komputerowego jako takiego, są chronione prawami autorskimi.

Opinia Yvesa Bota nie jest dla Trybunału wiążąca, jednak w dotychczasowej praktyce nie była nigdy ignorowana podczas wydawania wyroku – ten były francuski prokurator generalny cieszy się szacunkiem ze względu na swoją bezkompromisowość, szczególnie w dziedzinie bioetyki. Jeśli będzie ona zbieżna z opinią, możemy w końcu mieć precedens w tej ważnej dla programistów sprawie. Nikt przecież programując nie chce martwić się, że zostanie znienacka pozwany za wymyślenie rozwiązania podobnego do tego stosowanego przez konkurencję, a historia największych wynalazków pokazuje, że często ludzie dochodzą różnymi drogami do takich samych rozwiązań.

Pełną opinię Rzecznika Generalnego można znaleźć tutaj.

źródło: osnews.com