Socialnewsowy serwis Reddit zdobył sobie w USA dużą sławę, głównie za sprawą jakości treści , dostarczanych przez jego użytkowników. W związku ze wspomnianą ustawą SOPA „redditorzy” mają teraz nową zabawkę, a to oznacza, że media i dziennikarze, często mający znikome pojęcie o technice, przyzwyczajeni do karmienia swoich serwisów treściami z Reddita, bezkrytycznie o niej piszą – nawet na łamach magazynów rangi „Forbesa”. O czym mowa?

/darknetplan/ to subreddit (czyli kanał tematyczny Redditu), na którym zgromadzili się fani budowy niezależnej od istniejącego Internetu infrastruktury sieciowej, wykorzystującej bezprzewodowe sieci kratowe (ang. wireless mesh networks). Sieć kratowa to pomysł dość stary w dziedzinie topologii sieci. Jest ona zbudowana z wielu węzłów, które ustanawiają stałe połączenia pomiędzy swoimi sąsiadami. Jeśli nie mogą bezpośrednio między sobą wymienić danych, to przesyłają ją przez inne pośredniczące węzły, jak w sieciach P2P. Sieć kratowa śledzi stan tras i w razie potrzeby (np. awarii, wyłączenia czy przemieszczenia poszczególnych węzłów) rekonfiguruje je.

Taką właśnie sieć, zbudowaną z utrzymywanych przez samych „darknetautów” urządzeń bezprzewodowych, marzą sobie zbudować członkowie tej społeczności. Ich liczba stale rośnie – obecnie subreddit liczy ponad 15 tysięcy subskrybentów, a są wśród nich doświadczeni inżynierowie sieci i programiści. Wprowadzenie do ich planu znaleźć można tutaj, a listę gotowych zasobów tutaj. Wszystko wygląda bardzo pięknie, ale szybko zauważycie, że konkretów tam niewiele, a sam subreddit jest po prostu wypełniony wątkami w stylu „jak to w ogóle ma działać”.

Sęk w tym, że przy obecnie dostępnych technologiach, ludowy „darknet” w ogóle nie może działać. Tak przynajmniej twierdzi Shaddi, informatyk z Uniwersytetu w Berkeley, pracujący w projekcie TIER (Technology and Infrastructure for Emerging Regions) który wylał kubeł zimnej wody na głowy redditorów w swoim blogowym wpisie, poświęconym niedostatkom sieci bezprzewodowych.

Shaddi ma za sobą spore doświadczenie budowaniu sieci kratowych – więc gdy pisze, że „sieci kratowe nie są dobrym sposobem na budowanie realnych sieci”, warto się przyjrzeć jego argumentom. A oto powody, dla których nie da się zbudować alternatywnego Internetu siłami samych obywateli:

• Zarządzanie jest trudne i kosztowne – największym kosztem dla takiej sieci kratowej jest nie zbudowanie jej, ale utrzymanie, by działała w osobliwych często warunkach zakłóceń łączności bezprzewodowej na terenach zabudowanych. Bloger twierdzi, że nawet jeśli całą pracę będą wykonywali ochotnicy, to cały ich czas zejdzie na podtrzymywaniu nawet podstawowej łączności, a do tego dochodzą problemy z kontrolą ruchu dla zoptymalizowania wydajności (traffic shaping). Istniejące dziś sieci kratowe działają tylko w niewielkich, dobrze zgranych społecznościach, np. na uniwersyteckich campusach, tam gdzie da się ograniczyć nieprzewidywalność warunków.

• Anteny dookólne (izotropowe) są do niczego. Jako że w sieci kratowej każdy węzeł musi widzieć inne węzły dookoła, to wykorzystuje się anteny dookólne, takie, w których fale rozchodzą się z jednakowym natężeniem w każdym kierunku. Chyba jest oczywiste, jak bardzo antena taka jest nieefektywna, zużywając energię na rozsyłanie fal wszędzie, a nie tylko w stronę wykrytych odbiorników. Słaba moc takich anten przekłada się na ich krótszy zasięg, a to oznacza konieczność gęstszego upakowania węzłów. Z doświadczeń Shaddiego wynika, że w małym bloku mieszkalnym potrzebny jest przynajmniej jeden węzeł na piętro, by osiągnąć cokolwiek, co miałoby pozór niezawodności. „Jeśli wszystkich 15 tysięcy ludzi z subreddita Darknet mogłoby zainstalować i utrzymać 10 urządzeń, to nie byliby w stanie objąć tym miasta Wichita, nie mówiąc już o milach przestrzeni między tym miastem a kolejnym” – tłumaczy autor. I ostatnia łyżka dziegciu – anteny dookólne odbierają zakłócenia z każdej strony.

• Sztuczki z nadajnikami radiowymi nie pomogą – bo nawet jeśli sięgniemy o anteny o większym „podbiciu” sygnału czy anteny kierunkowe, to nie zmieni to faktu, że antena jest urządzeniem pasywnym, skupiającym energię. Im wyższe podbicie, tym większe spłaszczenie sfery, tak że w pewnym momencie węzły znajdujące się na różnych wysokościach przestają się widzieć (zapomnijcie o sieciach kratowych w terenach górskich). Z kolei anteny kierunkowe przestają widzieć inne węzły, więc upada sama topologia sieci. Nie pomogą też wzmacniacze, jedynie zwiększające moc nadawczą (i przez to ograniczone przez prawo telekomunikacyjne), podczas gdy prawdziwym problemem jest wrażliwość odbiorników.