W artykule nie będzie ani słowa o znanych i popularnych, ale płatnych narzędziach do budowania serwisów WWW. Zapewne potrafisz jednym tchem wymienić ich nazwy. Oprogramowanie, na które chcemy zwrócić Twoją uwagę, jest w pełni darmowe i... znajduje zastosowanie zarówno na komputerach amatorów, jak i profesjonalistów. Może również stanowić znakomite uzupełnienie drogich aplikacji komercyjnych. Dzięki niemu zbudujesz swoje własne środowisko tworzenia stron internetowych w Linuksie.

Testowane produkty:

Edytor HTML to podstawowe narzędzie, bez którego nie może się obyć żaden webmaster. W Sieci znajdziesz dziesiątki edytorów tekstowych i WYSIWYG (ang. What You See Is What You Get), czyli inaczej mówiąc – graficznych.

Nvu

Ci, którzy cenią sobie wygodę i szybkość tworzenia stron internetowych, powinni zainteresować się edytorem działającym w trybie WYSIWYG. W przeciwieństwie od typowego edytora programistycznego czy edytora HTML tryb edycji WYSIWYG przypomina pracę z edytorem tekstu. Wystarczy wprowadzić tekst, osadzić grafiki i inne elementy strony WWW, a program zadba o wygenerowanie odpowiedniego kodu.

Nvu jest takim właśnie edytorem. Nazwa programu pochodzi od angielskiego new view, co oznacza nowy widok i jak sugerują autorzy programu, należy ją czytać [en wju]. Aplikacja rozpowszechniana jest na zasadach licencji MPL (Mozilla Public License) i może być używana za darmo także w celach komercyjnych.

Nvu działa w Linuksie, a także w Windows i Mac OS-ie X. To pierwszy z testowanych programów, który uda Ci się uruchomić pod wieloma systemami. Program sprawia wrażenie stabilnego, a przemyślany układ menu i pasków narzędzi zachęca do tworzenia kolejnych stron. Dostępne tryby edycji to Normalny (typowy WYSIWYG), Znaczniki HTML wyróżniający na ekranie użyte znaczniki HTML oraz Źródło, będący edytorem kodu źródłowego.

Rysunek 1: Nvu – tryby edycji: Normalny.

Rysunek 2: Nvu – tryby edycji: Znaczniki HTML.

Rysunek 3: Nvu – Źródło.

Nvu obsługuje programowanie w HTML-u 4 i XHTML-u 1 z rozróżnieniem typu dokumentu DTD np. na Transitional lub Strict. Program całkiem nieźle radzi sobie z formatowaniem wyglądu strony za pomocą CSS-ów z pominięciem zagnieżdżonych atrybutów w znacznikach HTML. Domyślnym kodowaniem znaków jest Unicode (UTF-8), choć za pomocą odpowiedniej opcji w menu szybko można zamienić je na ISO-8859-2. Jakby komuś było mało, przed błędami językowymi uchroni nas zintegrowany moduł sprawdzania pisowni.

Nad spójnością projektów w Nvu czuwa Menedżer, w którym obok dokumentów HTML gromadzone są także pliki graficzne. Praca z wieloma dokumentami odbywa się przy użyciu zakładek, przez co edycja podstron serwisu jest bardzo wygodna. Wygodne są również funkcje edycyjne. Nvu został wyposażony w proste w użyciu moduły osadzania obrazków, tabel i formularzy. Program byłby niepełnowartościowy, gdyby nie rozbudowany Edytor CSS, pozwalający tworzyć złożone reguły za pomocą list rozwijalnych powiązanych z dostępnymi atrybutami i oknem podglądu. Gotową stronę szybko przeniesiemy na serwer za sprawą wbudowanego klienta FTP.

Rysunek 4: Nvu – osadzanie obrazka.

Rysunek 5: Nvu – wstawianie tabeli.

Rysunek 6: Nvu – wstawianie odnośnika.

Bluefish

Do przygotowania imponujących stron WWW wcale nie musisz posługiwać się edytorem graficznym. Korzystając z Linuksa, masz duży wybór edytorów HTML napisanych dla konkurujących ze sobą środowisk GNOME i KDE. W jednym i drugim znajdziesz odpowiedniki oprogramowania biurowego, multimedialnego, do obróbki grafiki czy właśnie tworzenia stron internetowych. Możesz używać ich zamiennie lub tylko swoich ulubionych.

Bluefish to edytor pod względem sposobu korzystania z niego zbliżonym do Zajączka dla Windows. Program został napisany z myślą o środowisku GNOME z wykorzystaniem typowej dla niego biblioteki GTK. Interfejs Bluefisha jest wygodny w obsłudze i został w całości przetłumaczony na język polski. Aplikacja pomaga w pisaniu kodu źródłowego w kilku językach programowania, m.in. C, Javie i Pascalu, choć głównym jej przeznaczeniem jest pomoc w tworzeniu dokumentów do publikacji na stronach internetowych: HTML, PHP, CSS oraz skryptów JavaScript, JSP, Python, Perl itd. Dostępne standardy kodowania znaków to m.in. ISO-8859-2 i Unicode UTF-8.

Przyciski paska narzędzi Bluefisha zorganizowane są w tematyczne kategorie. Ułatwia to nawigację po programie i szybsze odszukiwanie potrzebnych funkcji.

Pracę nad większymi serwisami ułatwia menedżer projektów grupujący wszystkie pliki wchodzące w jego skład. W Bluefishu możliwa jest edycja wielu dokumentów naraz, a wszystko to za pomocą sprawnie działającego systemu zakładek. Właściwa edycja kodu wspomagana jest przez szereg graficznych kreatorów lub okien dialogowych przyspieszających osadzanie obiektów HTML, takich jak grafiki, listy, tabele, odnośniki, formularze itd. Standardowy zestaw przycisków narzędzi ułatwia z kolei szybkie formatowanie tekstu w sposób zbliżony do pracy z typowym edytorem tekstu wyposażonym w niektóre funkcje programów WYSIWYG. Wystarczy, że po zaznaczeniu fragmentu tekstu wybierzesz odpowiedni przycisk, np. pogrubienia, a program samodzielnie dołączy do kodu wszystkie niezbędne znaczniki HTML. Inne przydatne funkcje związane z programowaniem to automatyczne ustawianie wcięć, zamykanie znaczników HTML czy numerowanie linii.

Rysunek 7: Wbudowane w Bluefisha okna dialogowe ułatwiają wprowadzanie znaczników HTML.

Doskonałym uzupełnieniem programu jest rozbudowany edytor CSS przyspieszający budowanie reguł przez dostępne listy wyboru selektora, własności i wartości. Niestety, brakuje podglądu efektu końcowego tak wygenerowanej reguły.

Bluefish to także świetny edytor do programowania w PHP. Program zawiera kilkadziesiąt gotowych do użycia, predefiniowanych szablonów najczęściej używanych funkcji, np. operujących na plikach czy tworzących nowe połączenie do bazy danych. Bluefish wspomaga nas także w przygotowywaniu zapytań wybierających SQL. Na dodatek Bluefisha zintegrujemy z wieloma zewnętrznymi aplikacjami, m.in. przeglądarkami internetowymi Galeon, Mozilla, Opera, kompilatorami czy programami do sprawdzania poprawności lub „oczyszczania” kodu HTML Weblint i Tidy.

Rysunek 8: Wbudowana w Bluefisha dokumentacja nie tylko ułatwia zrozumienie składni znacznika lub funkcji, ale także pomaga osadzić szablon kodu wewnątrz dokumentu. Wystarczy dwukrotnie kliknąć nazwę elementu.