Wspólna wizja Austriackiej Biblioteki Narodowej i Google

W ciągu kilku ostatnich lat powstało kilka publicznych i prywatnych inicjatyw, których celem jest praca nad cyfryzacją księgozbiorów i światowego dziedzictwa kulturowego. Jednym z takich przedsięwzięć jest serwis Google Books, który jest oparty na partnerstwie obecnie z ponad 40 bibliotekami i tysiącami wydawców na świecie.

W efekcie tej współpracy za pośrednictwem serwisu Google Books można już w tej chwili przeszukiwać w Internecie ponad dwanaście milionów publikacji w wersji cyfrowej. Dyrektor generalny Rachinger postrzega współpracę z Google również jako doskonały przykład pełnionej przez Austriacką Bibliotekę Narodową roli pomostu pomiędzy bogatą spuścizną przeszłości i ukierunkowanymi na przyszłość potrzebami współczesnego społeczeństwa informacyjnego. Księgozbiór historyczny Austriackiej Biblioteki Narodowej to jedna z pięciu najważniejszych kolekcji na świecie, co sprawia, że pełna cyfryzacja tekstu należących do niej dzieł nabiera jeszcze większego znaczenia. „Planujemy również udostępnić poddane digitalizacji pozycje za pośrednictwem projektu Europeana, wspólnej Europejskiej Biblioteki Cyfrowej" - wyjaśnia dr Rachinger, podkreślając międzynarodowy charakter przedsięwzięcia.

Austriacka Biblioteka Narodowa idzie w ślady znanych poprzedników

Austriacka Biblioteka Narodowa podjęła współpracę z Google podążając za przykładem najsłynniejszych na świecie bibliotek uniwersytetów: Harvard, Stanford i Oxford zdecydowały o udostępnieniu swoich zbiorów online poprzez partnerstwo z Google. Decyzja Austriackiej Biblioteki Narodowej o cyfryzacji księgozbioru stawia ją jednak wśród pionierów w Europie. Do tej pory jedyną biblioteką w niemieckojęzycznym kraju, która się na to zdecydowała była Bawarska Biblioteka Państwowa, która zawarła z Google kontrakt wiosną 2007 roku. Narodowe biblioteki w Rzymie i Florencji to jedyne europejskie biblioteki narodowe, które już uczestniczą w programie bibliotecznym Google. „Jesteśmy w najlepszym towarzystwie i cieszymy się, że możemy jako jedna z pierwszych w Europie bibliotek wziąć udział w tym ważnym projekcie" - mówi o decyzji uczestnictwa w największym austriackim partnerstwie publiczno-prywatnym w sektorze kultury dyrektor generalny biblioteki Johanna Rachinger.

Google pokryje koszty cyfryzacji

Projekt tej skali wymaga odpowiednio dużego budżetu, którego Austriacka Biblioteka Narodowa nie byłaby w stanie zapewnić samodzielnie, zwłaszcza w świetle innych ambitnych projektów, które ma zamiar zrealizować, takich jak budowa dodatkowych podziemnych magazynów w celu kontynuacji zadania gromadzenia i archiwizacji ważnych dzieł. Koszt pełnej cyfryzacji tekstu pojedynczej książki jest ogromny. Projekt ma objąć prawie pół miliona woluminów, bez współpracy z partnerem takim jak Google wydatki na ich digitalizację byłyby zdecydowanie za wysokie. Google pokryje wszystkie koszty cyfryzacji, zaś Austriacka Biblioteka Narodowa sfinansuje znaczne koszty związane z przygotowaniem i udostępnieniem książek dla projektu oraz koszty związane z procesem zapisywania i udostępniania zdigitalizowanych już pozycji. Oprócz kosztów duże znaczenie ma również czas - dzięki bardzo wydajnemu procesowi prac przygotowanemu przez Google przeprowadzenie cyfryzacji całego księgozbioru historycznego Austriackiej Biblioteki Narodowej zajmie zaledwie kilka lat. Realizacja projektu o tak rozległej skali normalnie zajęłaby kilka dziesięcioleci.

Digitalizacja historycznych arcydzieł literatury polskiej

Główna część literatury polskiej w księgozbiorach Austriackiej Biblioteki Narodowej pochodzi z XIX wieku. Podstawowy zbiór dzieł literatury polskiej to około 1800 tytułów. Pod względem chronologicznym, kolekcja koncentruje się na wydaniach z XIX wieku. Kolekcja literatury romantycznej jest obszerna i udokumentowana ważnymi wydaniami: wśród 95 dzieł Adama Mickiewicza znajdują się Sonety Krymskie (z wkładką z zapisem nutowym, 1827) i Poezje (1828); spośród około 100 wydań dzieł Słowackiego szczególnie godne uwagi są pierwsze paryskie wydanie Poezji (1832-1833) oraz niemieckie tłumaczenie dramatu Mazepa (1846). Cenne są także zbiory dzieł z epoki pozytywizmu (np. 60 prac Henryka Sienkiewicza) oraz autorów Młodej Polski, tworzących pod koniec XIX wieku (np. Kazimierz Tetmajer). Są też dzieła z okresów wcześniejszych, przedstawicielem polskiej poezji renesansowej jest na półkach Austriackiej Biblioteki Narodowej Jan Kochanowski, z takimi dziełami jak Psałterz Dawidów (1606, 1629) i tłumaczeniem psalmów z Wulgaty. W zbiorze znajdują się także jedyne dwa znane wydania dialogu Wróżki (Kraków 1587).

W kolekcji jest ponadto około 250 tytułów z dziedziny językoznawstwa poświęcone polszczyźnie. Najważniejsze przykłady to Eyn schene Lehre mit kortzen Sinnen begriffen, deutzsch und polnisch (Kraków 1553) oraz Grammatica seu institutio Polonicae linguae autorstwa Franciszka Meninskiego (Gdańsk 1649).